Co z tym rolnikiem aktywnym zawodowo?
23 stycznia 2026 roku Sejm RP przyjął dwie priorytetowe ustawy, dotyczące aktywnych rolników i zakazu sprzedaży nieruchomości Zasobu Własności Rolnej Skarbu Państwa. Przepisy ustawy o zmianie niektórych ustaw w celu wzmocnienia pozycji rolników aktywnych zawodowo, ograniczyć mają zjawisko pobierania dopłat przez właścicieli gruntów, którzy nie prowadzą działalności rolniczej i poprawią warunki gospodarowania wśród aktywnych rolników, co w konsekwencji powinno przełożyć się na większą stabilność produkcji rolnej oraz większą efektywność wykorzystania środków Wspólnej Polityki Rolnej. Ustawa ma na celu wzmocnienie rolników, którzy faktycznie ponoszą ryzyko i koszty produkcji, ale nowe rozwiązania nie wykluczają małych gospodarstw oraz rolników prowadzących jednocześnie działalność rolniczą i nierolniczą. Warto pamiętać, że przyjęta ustawa nie zmienia także prawa rolników do ubezpieczenia w Kasie Rolniczego Ubezpieczenia Społecznego. Zgodnie ze zaktualizowanym art. 24 ustawy z dnia 8 lutego 2023 r. o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027 (Dz. U. z 2024 r. poz. 1741 oraz z 2025 r. poz. 321), za rolnika aktywnego zawodowo uznaje się co do zasady rolnika, który w okresie od dnia 1 czerwca roku poprzedzającego rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy do dnia 31 maja roku złożenia tego wniosku: 1) poniósł koszty bezpośrednie prowadzenia działalności rolniczej lub 2) uzyskał przychody ze sprzedaży wytworzonych przez niego produktów rolnych – w wysokości odpowiedniej do wielkości gospodarstwa tego rolnika wynikającej ze złożonego przez niego wniosku o przyznanie pomocy, a także gdy ten rolnik udokumentuje poniesienie tych kosztów lub uzyskanie tych przychodów w tej wysokości. Dokumenty potwierdzające poniesienie kosztów lub uzyskanie przychodów, składa się wraz z wnioskiem o przyznanie pomocy lub przekazuje w terminie do dnia 31 sierpnia roku złożenia tego wniosku za pomocą systemu teleinformatycznego Agencji w sposób określony w przepisach o Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa. Powyższe warunki, nie wymagają udokumentowania przez: 1) spółdzielnię rolników, spółdzielnię produkcji rolnej i grupę producentów rolnych; 2) rolnika: a) który w okresie od dnia 1 stycznia do dnia 30 czerwca roku złożenia wniosku o przyznanie pomocy posiadał zwierzęta, których średnia liczba w tym okresie w przeliczeniu na duże jednostki przeliczeniowe (DJP) wynosiła co najmniej 0,1 DJP na hektar wszystkich użytków rolnych będących w posiadaniu tego rolnika i wskazanych przez niego we wniosku o przyznanie pomocy, co potwierdzają informacje zawarte w komputerowej bazie danych prowadzonej na podstawie ustawy z dnia 4 listopada 2022 r. o systemie identyfikacji i rejestracji zwierząt (Dz. U. z 2023 r. poz. 1815 oraz z 2025 r. poz. 1795), lub b) który spełnia warunki przyznania: – płatności związanych z produkcją do powierzchni użytków rolnych, na których uprawia w plonie głównym ziemniaki skrobiowe, buraki cukrowe, pomidory, chmiel, truskawki, len lub konopie włókniste, lub – płatności związanych z produkcją zwierząt gatunków: bydło domowe (Bos taurus), owca domowa (Ovis aries) lub koza domowa (Capra hircus)., lub – płatności w ramach ekoschematów: do rolnictwa węglowego i zarządzania składnikami odżywczymi, do integrowanej produkcji roślin, do biologicznej uprawy, do materiału siewnego kategorii elitarny lub materiału siewnego kategorii kwalifikowany, dobrostanowej, lub – płatności ekologicznych, o których mowa w art. 41 pkt 2 (Ustawy o Planie Strategicznym dla Wspólnej Polityki Rolnej na lata 2023–2027), lub – płatności rolno-środowiskowo-klimatycznych, o których mowa w art. 42 ust. 1, jeżeli zobowiązania rolno-środowiskowo-klimatyczne, o których mowa w art. 70 ust. 1 rozporządzenia 2021/2115, za realizację których przyznaje się te płatności, są realizowane: – na użytkach rolnych, a ten rolnik posiada plan działalności rolnośrodowiskowej w odniesieniu do użytków rolnych objętych tymi zobowiązaniami, lub – w odniesieniu do zwierząt – i ubiega się o przyznanie tych płatności, lub c) któremu w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano w formie dotacji pomoc na realizację operacji w ramach interwencji, o której mowa w art. 73 rozporządzenia 2021/2115, dotyczącej: – rozwoju małych gospodarstw lub – inwestycji w gospodarstwach rolnych zwiększających konkurencyjność, lub d) któremu w roku poprzedzającym rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy wypłacono przynajmniej pierwszą ratę pomocy na realizację operacji w ramach interwencji, o której mowa w art. 75 rozporządzenia 2021/2115, w zakresie rozpoczynania działalności przez młodych rolników, lub e) któremu za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy przyznano dopłaty z tytułu zużytego do siewu lub sadzenia materiału siewnego kategorii elitarny lub materiału siewnego kategorii kwalifikowany, lub ekologicznego materiału siewnego kategorii elitarny, lub ekologicznego materiału siewnego kategorii kwalifikowany, o których mowa w art. 40c ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o organizacji niektórych rynków rolnych (Dz. U. z 2023 r. poz. 1502), lub f) któremu przysługuje świadczenie pieniężne, o którym mowa w art. 17 ust. 1 ustawy z dnia 7 marca 2025 r. o unijnej sieci danych dotyczących poziomu zrównoważenia gospodarstw rolnych (FSDN) (Dz. U. poz. 368), zwanej dalej „ustawą o FSDN”, za rok poprzedzający rok złożenia wniosku o przyznanie pomocy. Wdrożenie rozwiązań zaproponowanych w ustawie planowane jest od 15 marca 2026 r., tj. wraz z pierwszym dniem składania wniosków o płatności bezpośrednie i ONW za rok 2026.
Źródło: Autor: Łukasz Piotrowski |
